Bamboe is technisch geen hout maar een gras
Het verschil zit in de structuur: bamboe heeft holle, geringende stengels typisch voor grassen. Tegelijk is bamboe sterker dan veel hardhoutsoorten en groeit het tot honderd keer sneller — vandaar de…
Timmeren
Houtbewerking, klussen en doe-het-zelf in huis
Verstekzaag-fout van 1° geeft 8 mm zichtbaar gat per meter
Bij plinten of plafondlijsten loopt een minimale zaaghoekfout snel op. Daarom werken precieze timmerlieden met een verstekzaag of -bak die op gradenseconden af nauwkeurig is.
Een dubbel-houten constructie isoleert beter dan steen
Houten balken in een spouwconstructie hebben een hogere R-waarde per centimeter dan baksteen of beton. Daarom worden moderne, energiezuinige woningen vaker volledig in houtskeletbouw uitgevoerd.
Steigerhout is bewust verouderd grenenhout
Echte gebruikte steigerplanken worden tegenwoordig zeldzamer, maar de meubelmarkt creëert het effect kunstmatig: nieuw vurenhout dat met borstels, beits en bijl een 'gebruikt' uiterlijk krijgt.
Het Engelse 'plumber' (loodgieter) komt van Latijn 'plumbum' (lood)
Lood (Pb in het periodiek systeem) was eeuwenlang het standaardmateriaal voor waterleidingen. Vandaag de dag is gebruik van loden buizen in drinkwaterinstallaties verboden vanwege gezondheidsrisico's.
Schuren altijd met de nerf mee voorkomt zichtbare krassen
Schuurkrassen evenwijdig aan de houtnerf vallen weg in het patroon. Dwars op de nerf blijven krasjes zichtbaar, zelfs na het lakken — een reden waarom afwerkingsstadia veel tijd kosten.
Houtlijm is in droge staat sterker dan het hout zelf
Bij een goed verlijmde verbinding breekt het hout meestal eerder dan de lijmnaad. Daarom is een correct gelijmde verbinding statisch sterker dan veel schroef- of spijkerverbindingen.
De eerste IKEA-bouwpakketten ontstonden uit transportgemak
In 1956 zag IKEA-medewerker Gillis Lundgren dat een tafel pas in een auto paste als hij de poten eraf schroefde. Daaruit ontstond het 'flat-pack'-concept dat het hele bedrijf zou definiëren.
Houten balken zinken niet meteen onder water — ze zwellen
Hout neemt water op via de capillaire werking van de cellen. Daardoor zwelt het en wordt het zwaarder, soms tot het zinkt. Verzonken eikenhout uit oude scheepswrakken kan na 200 jaar nog perfect bewaa…
Bouwhout is meestal feitelijk anders gesneden dan je denkt
Een 2x4 in de bouwwereld meet werkelijk ongeveer 38x89 mm — niet 50x100. De nominale maat verwijst naar de ruwe afmeting voor schaven en drogen, wat de uiteindelijke maat een stuk kleiner maakt.
De drie-vier-vijf-driehoek geeft altijd een rechte hoek
Als de zijden van een driehoek zich verhouden als 3:4:5, is de grootste hoek precies 90°. Egyptische bouwers gebruikten deze stelling van Pythagoras al duizenden jaren voordat hij wiskundig werd bewez…
De claw van een hamer is voor het eruit trekken van spijkers
De gevorkte achterkant van een klauwhamer werkt als hefboom: door de hamer naar achter te kantelen wordt een spijker uit het hout getrokken. Hoe langer de steel, hoe minder kracht nodig — het hefboomp…
De duim was eeuwenlang een internationale lengtemaat
Een Engelse inch komt overeen met de breedte van een gemiddelde mannelijke duim. De Nederlandse 'duim' was tot in de 19e eeuw vergelijkbaar (~25 mm). Vandaar dat een vouwlat in Nederland nog steeds 'd…
Een waterpas werkt dankzij zwaartekracht — niet dankzij water
De luchtbel zit in een lichte vloeistof (vaak alcohol of olie) en zoekt het hoogste punt van het buisje. Op de maan zou een waterpas nog werken, alleen aanzienlijk trager.
De Japanse zaag zaagt in trekrichting, de westerse in drukrichting
Bij een Japanse trekzaag (Ryoba) ontstaat de zaagsnede als je de zaag naar je toe trekt. Voordeel: dunner blad mogelijk, minder zaagverlies. Westerse zagen werken juist op de duwbeweging vooruit.
Boomringen tellen niet alleen leeftijd, maar verklappen ook klimaat
Brede ringen wijzen op een gunstig groeijaar (warm, vochtig), smalle op droogte of stress. Wetenschappers gebruiken dendrochronologie om historische klimaatdata te reconstrueren.
MDF werd in de jaren '60 ontwikkeld als afvalvrije houtoplossing
Houtvezels worden onder hitte en druk samengeperst met lijm. De plaat heeft geen nerf en is overal even sterk — perfect voor verffrai en kasten, minder geschikt voor constructief werk.
Hardhout en zachthout heeft niets met de hardheid te maken
Hardhout komt van loofbomen (eik, beuk, esdoorn), zachthout van naaldbomen (grenen, vuren). Balsahout is officieel hardhout, maar zachter dan veel naaldhoutsoorten.
Een spijker is een van de oudst bekende metalen werktuigen
Bronzen en koperen spijkers werden al ruim 5000 jaar geleden in het oude Egypte gebruikt. De moderne, in massa geproduceerde draadnagel kwam pas op tijdens de Industriële Revolutie in de 19e eeuw.
De moderne kruiskopschroef werd ontworpen door Henry F. Phillips
Phillips kocht in de jaren '30 het patent en verfijnde het ontwerp zodat de schroevendraaier eruit 'springt' bij overbelasting. Dat voorkomt dat een schroef stukgedraaid wordt — vooral handig in de au…
TimmerenHow-to
Ladder veilig opstellen
Een ongeval met een ladder is zo gebeurd. Een paar simpele regels voorkomen het meeste.
Makkelijk· 5 min
TimmerenHow-to
Plamuren van een gat in MDF
MDF is glad maar trekt vocht. Een vlot plamuur-werkje hoort altijd te eindigen met goede primer.
Makkelijk· 30 min
TimmerenHow-to
Vastgelopen bout of moer losdraaien
Roest of corrosie laat moeren vastzitten. Met geduld en de juiste hulpmiddelen krijg je hem alsnog los.
Gemiddeld· 20 min
TimmerenHow-to
Waterpas controleren of jouw exemplaar klopt
Een goedkope waterpas kan een procent of meer afwijken. Een minuut testen voorkomt scheve klusjes.
Makkelijk· 5 min
TimmerenHow-to
Vouwlat (duimstok) gebruiken
Een vouwlat is sneller dan een rolmaat voor maten van 20 cm tot 2 m, en hij blijft staan waar je hem neerzet.
Makkelijk· 5 min
TimmerenHow-to
Twee planken aan elkaar schroeven
Met voorboren splinter het hout niet, en de schroef gaat strakker.
Makkelijk· 10 min
TimmerenHow-to
Pluggen kiezen op basis van wandtype
De juiste plug hangt af van het materiaal van de wand. De verkeerde plug kost je je werkstuk.
Makkelijk· 5 min
TimmerenHow-to
Houtknoest behandelen voor schilderen
Knoesten harsen en kunnen later door je verf prikken. Behandel ze altijd voor je verft.
Makkelijk· 15 min
TimmerenHow-to
Plinten op verstek zagen met verstekbak
Een verstekbak houdt je zaag onder de juiste hoek (45°) zodat hoeken mooi aansluiten.
Gemiddeld· 15 min
TimmerenHow-to
Houtfiller toepassen op een gat
Voor schroefgaten of kleine beschadigingen is houtfiller de oplossing. Voor grote gaten beter een houten plug.
Makkelijk· 30 min
TimmerenHow-to
Verzonken schroef monteren met verzinkboor
Een verzonken schroef die uitsteekt is lelijk én haakt aan kleren. Met een verzinkboor zit hij precies vlak.
Gemiddeld· 10 min
TimmerenHow-to
Hout grondverven en aflakken
Een grondlaag zorgt dat de eindlak hecht en egaal kleurt. Drie dunne lagen geeft een mooier resultaat dan één dikke.
Makkelijk· 1 u
TimmerenHow-to
Hout schuren tot glad oppervlak
Schuren in fasen — van grof naar fijn — geeft een veel mooier resultaat dan steeds met dezelfde korrel werken.
Makkelijk· 30 min
TimmerenHow-to
Plank op maat zagen met handzaag
Een schone, rechte zaagsnede vraagt om vasthouden, aftekenen en geleidelijk zagen.
Makkelijk· 15 min
TimmerenHow-to
Schilderij recht ophangen met waterpas
Met een waterpas blijft je schilderij niet scheef hangen — een goedkope kleine waterpas is voldoende.
Makkelijk· 10 min
TimmerenHow-to
Schroef in gipswand (met Hollow Wall-anker)
Gipswand is hol. Een gewone schroef trekt eruit; gebruik een speciaal hol-wand-anker voor lichtere objecten.
Makkelijk· 10 min
TimmerenHow-to
Schroef in betonwand met plug
Beton vraagt een klopboor en de juiste plug. Met de juiste set is het na een minuut vast.
Gemiddeld· 15 min